
วันจันทร์ที่ 29 – วันอังคารที่ 30 มิถุนายน 2569
ณ ห้องไอวี่ 5 ชั้น 2 โรงแรมทีเค. พาเลซ แอนด์ คอนเวนชั่น ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร
ความเป็นมา
ภาคเกษตรกรรมและชุมชนท้องถิ่นกำลังเผชิญความเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญจากวิกฤตสิ่งแวดล้อม การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความผันผวนทางเศรษฐกิจ ต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น การขาดแคลนแรงงาน และการแข่งขันของตลาดโลก ส่งผลให้รูปแบบการผลิตและการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนแบบเดิมไม่สามารถสร้างความมั่นคงและความยั่งยืนได้เพียงพออีกต่อไป ขณะเดียวกัน แนวคิดเศรษฐกิจฟื้นฟู (Regenerative Economy) และเกษตรฟื้นฟู (Regenerative Agriculture) กำลังได้รับความสนใจทั่วโลกในฐานะ “แนวทางใหม่” ที่มุ่งฟื้นฟูดิน น้ำ ระบบนิเวศ และคุณภาพชีวิตของชุมชน ควบคู่กับการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจในระยะยาว นอกจากนี้ กระแสการพัฒนา “ชุมชนเข้มแข็งและยืดหยุ่น” (Local Resilience) ได้กลายเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาท้องถิ่นยุคใหม่ โดยชุมชนจำเป็นต้องสามารถพึ่งพาตนเองด้านอาหาร พลังงาน ทรัพยากร และเศรษฐกิจฐานราก พร้อมรับมือกับความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ วิกฤตพลังงาน และความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจโลก การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน ภาคธุรกิจ ภาครัฐ และสถาบันการศึกษา จึงมีความสำคัญต่อการพัฒนาระบบเศรษฐกิจชุมชนที่มีความยั่งยืนและแข่งขันได้ ในขณะเดียวกัน เทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะ (Smart Agriculture) และนวัตกรรมดิจิทัล เช่น ระบบข้อมูลการเกษตร IoT AI การจัดการน้ำอัจฉริยะ และแพลตฟอร์มตลาดออนไลน์ กำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุน เพิ่มคุณภาพสินค้า และเชื่อมโยงเกษตรกรรมเข้ากับห่วงโซ่มูลค่าสมัยใหม่ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมจึงเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับเกษตรกรรมไทยไปสู่ระบบเศรษฐกิจสีเขียวและเศรษฐกิจฐานนวัตกรรม
ด้วยเหตุนี้ การจัดโครงการอบรมระยะสั้น เรื่อง เศรษฐกิจชุมชนแห่งอนาคต: นวัตกรรมท้องถิ่น เกษตรฟื้นฟู และการสร้างมูลค่ายั่งยืน (Future Community Economy: Local Innovation, Regenerative Agriculture, and Sustainable Value Creation) จึงมีความสำคัญในการสร้างองค์ความรู้ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และพัฒนาศักยภาพของผู้ประกอบการ เกษตรกร ผู้นำชุมชน นักพัฒนา และผู้สนใจ ให้สามารถออกแบบระบบเกษตรและธุรกิจชุมชนที่สร้างทั้งมูลค่าทางเศรษฐกิจ ความเข้มแข็งทางสังคม และความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมได้อย่างเป็นรูปธรรม
วัตถุประสงค์
- เพื่อสร้างความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับแนวคิดเกษตรฟื้นฟู (Regenerative Agriculture) การสร้างความยืดหยุ่นของชุมชน (Local Resilience) และการจัดการเกษตรด้วยการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม (Smart Agriculture)
- เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากร การตลาด การแปรรูป และการเชื่อมโยงห่วงโซ่มูลค่าอย่างสร้างสรรค์ของเศรษฐกิจชุมชนและท้องถิ่น
- เพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาคเกษตร ชุมชน ภาคธุรกิจ ภาครัฐ และสถาบันการศึกษา ในการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนระดับพื้นที่
- เพื่อกระตุ้นให้เกิดต้นแบบ (Best Practices) และนวัตกรรมชุมชนที่สามารถขยายผลสู่การพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากและเศรษฐกิจสีเขียวในระดับประเทศ
กลุ่มเป้าหมาย
- บุคลากรของส่วนราชการที่ทำงานส่งเสริมการเกษตร และการพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น
- บุคลากรของธุรกิจภาคเอกชนที่ทำงานส่งเสริมธุรกิจภาคเกษตรกรรม
- บุคลากรขององค์กรภาคประชาสังคมที่มีงานพัฒนาเศรษฐกิจเกษตรและท้องถิ่น
- บุคลากรในเครือข่ายหรือห่วงโซ่ของอุตสาหกรรมเป้าหมายของปัญหาฝุ่น 5 เช่น อ้อยและน้ำตาลทราย ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และการเกษตรในภาคไร่นา
- บุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
- ผู้ประกอบการ SMEs
รูปแบบการอบรม
- อบรมระยะสั้น 2 วัน รูปแบบ On-site
- เป็นการจัดอบรมที่มุ่งเน้นการคิด การออกแบบ และการจัดทำแนวทางปฏิบัติการที่เหมาะสมต่อการใช้งานจริง
สาระสำคัญของการอบรม
การจัดอบรมจัดเป็น 4 แกน ประกอบด้วย
(1) การเกษตรฟื้นฟูเพื่อเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมยั่งยืน
(2) การสร้างความยืดหยุ่นของชุมชนและเศรษฐกิจท้องถิ่น
(3) ธุรกิจเกษตรอัจฉริยะและการสร้างมูลค่าใหม่
(4) การออกแบบเศรษฐกิจท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
รายละเอียดปรากฏตามเอกสารการแบ่ง Sessions
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- สร้างการรับรู้ต่อแนวคิดใหม่เรื่อง เศรษฐกิจชุมชนแห่งอนาคต: นวัตกรรมท้องถิ่น เกษตรฟื้นฟู และการสร้างมูลค่ายั่งยืนเพื่อเตรียมแนวคิดเพื่อรับช่วงต่อจากการดำเนินงานเพื่อไปสู่เป้าหมายที่ยั่งยืน SDGs 2030
- ปรับแนวคิดไปสู่การปฏิบัติสำหรับการพัฒนาความยั่งยืนและความเข้มแข็งของชุมชนฐานรากและ
การพัฒนาท้องถิ่น
หลักสูตรอบรมระยะสั้น
เศรษฐกิจชุมชนแห่งอนาคต: นวัตกรรมท้องถิ่น เกษตรฟื้นฟู และการสร้างมูลค่ายั่งยืน (Future Community Economy: Local Innovation, Regenerative Agriculture, and Sustainable Value Creation)
| วัน/เดือน/ปี | หัวข้อ และการแบ่งส่วน |
รายละเอียดเนื้อหา | กิจกรรม/กรณีศึกษา/ประเด็น ที่มุ่งเพิ่มพูน |
| จันทร์ 29 มิถุนายน 2569 | Session 1
Regenerative Agriculture: เกษตรฟื้นฟูเพื่อเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมยั่งยืน
วิทยากร: ดร.ณกรณ์ ตรรกวิรพัท ผู้อำนวยการองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (อบก.) |
แนวโน้มโลกด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) และความมั่นคงทางอาหาร (Food Security)
– ESG กับผลกระทบต่อภาคเกษตรและธุรกิจอาหาร – แนวคิดเกษตรกรรมเชิงฟื้นฟู (Regenerative Agriculture) – การจัดการดินและธาตุอาหาร (Soil Health) และ ความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity) – การกักเก็บคาร์บอน (Carbon Sequestration) และ แนวทางการปกป้อง จัดการ และฟื้นฟูระบบนิเวศตามธรรมชาติอย่างยั่งยืน (Nature-based Solutions) – เกษตรกรรมหมุนเวียน (Circular Agriculture) และ วนเกษตร (Agroforestry) – การเปลี่ยนผ่านจากเกษตรเชิงเดี่ยวสู่ระบบเกษตรฟื้นฟู |
Case Study
– Patagonia: regenerative sourcing – Danone: regenerative dairy supply chain
|
| Workshop Activity
วิเคราะห์ปัญหาและศักยภาพระบบเกษตรของพื้นที่ เช่น ดิน น้ำ ต้นทุน หนี้สิน ความเสี่ยงด้าน climate ห่วงโซ่มูลค่าในพื้นที่ |
|||
| Session 2
Local Resilience: การสร้างความยืดหยุ่นของชุมชนและเศรษฐกิจท้องถิ่น
วิทยากร: ดร.สุนทร คุณชัยมัง ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนานวัตกรรมสังคม วิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต และคณะ |
แนวคิด Community & Economic Resilience
– ความเปราะบางของเศรษฐกิจเกษตรและชนบท – ความมั่นคงทางอาหาร พลังงาน และทรัพยากรน้ำ – ห่วงโซ่อุปทานภายใน – เศรษฐศาสตร์สหกรณ์ (Cooperative Economy) และวิสาหกิจชุมชน (Community Enterprise) – การสร้างแบรนด์ท้องถิ่น (Local Branding) และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ชุมชน |
Case Study
Mondragon Corporation – วิสาหกิจชุมชนบ้าน – วิสาหกิจชุมชนชีววิถีตำบลน้ำเกี๋ยน – กาแฟอาข่า อ่ามา |
|
| Workshop Activity
Resilience Mapping ประกอบด้วย – วิเคราะห์ความเสี่ยงของพื้นที่ – ระบุทรัพยากรและทุนชุมชน – โอกาสสร้างมูลค่าใหม่ของเศรษฐกิจท้องถิ่น |
|||
| อังคาร 30 มิถุนายน 2569 | Session 3
Smart Agribusiness: ธุรกิจเกษตรอัจฉริยะและการสร้างมูลค่าใหม่
วิทยากร: ดร.สดุดี สุพรรณไพ รองกรรมการผู้จัดการ สำนักบริหารความยั่งยืน ธรรมาภิบาลและกำกับการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ ธุรกิจพืชครบวงจร ข้าว ขนส่งและบริการ (CPCRT) เครือเจริญโภคภัณฑ์ |
Future of Agribusiness
– เกษตรอัจฉริยะ (Smart Farming) และ เกษตรแม่นยำ (Precision Agriculture) – AI, IoT, Drone และ การเกษตรดิจิทัล (Digital Agriculture) – การเกษตรเพิ่มมูลค่า (Value-added Agriculture) และนวัตกรรมด้านอาหาร(Food Innovation) – ระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) และการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานอย่างยั่งยืน (ESG Supply Chain) – การสร้างแบรนด์ (Branding), การเล่าเรื่อง (Storytelling) และการตลาดสีเขียว (Green Marketing) – แพลตฟอร์มดิจิทัล (Digital Platform) และตลาดออนไลน์ |
Case Study
– John Deere: smart farming ecosystem – Oatly: sustainable branding |
| Workshop Activity
– ออกแบบโมเดลธุรกิจเกษตรอัจฉริยะ (Smart Agribusiness Model) – กลุ่มลูกค้า (Customer Segment) – คุณค่าที่ส่งมอบให้ลูกค้า (Value Proposition) – การบูรณาการเทคโนโลยี (Technology Integration) – การบูรณาการแนวคิดความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม (ESG Value Creation) |
|||
| Session 4
Sustainable Local Economy: การขับเคลื่อนเศรษฐกิจท้องถิ่นเพื่อความยั่งยืน
วิทยากร: ดร.สุนทร คุณชัยมัง ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนานวัตกรรมสังคม วิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต |
Sustainable Local Economic Development
– เศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (BCG Economy) – วิสาหกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise) และ เศรษฐกิจการมีส่วนร่วมและลดความเหลื่อมล้ำ (Inclusive Economy) – ESG & SDGs for Local Development – แนวทางการจัดสรรเงินทุนเพื่อสนับสนุนโครงการที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม (Green Finance) และการลงทุนเพื่อสร้างผลกระทบเชิงบวก (Impact Investment) – การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Carbon Credit) และ เศรษฐกิจคาร์บอนชุมชน (Community Carbon Economy) – การบริหารผู้มีส่วนใด้เสียและสร้างพันธมิตรทางธุรกิจ (Stakeholder & Partnership Strategy) |
Capstone Workshop
ออกแบบแผนพัฒนาเกษตร-ชุมชน-ธุรกิจ ประกอบด้วย: – Vision & Strategic Goals – Value Chain Mapping – ESG & SDGs Mapping – Local Innovation Projects – 1–3 Year Roadmap |
|
| Presentation & Expert Feedback
นำเสนอแนวทางพัฒนาพื้นที่และธุรกิจอย่างยั่งยืน |
ดำเนินงานโดย
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนานวัตกรรมสังคม วิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต
ร่วมกับหุ้นส่วนพันธมิตร และผู้มีอุปการะคุณ
