ภาพประกอบที่ 1 การพัฒนาเมืองท่องเที่ยวที่เมืองเมเดยิน ประเทศโคลอมเบีย
ที่มา: The Hague Academy, 2024
การพัฒนาเมืองท่องเที่ยวที่เมืองเมเดยิน (Medellín) ของโคลอมเบีย เป็นการปรับเปลี่ยนเชิงโครงสร้างความสัมพันธ์ในทางระบบเศรษฐกิจของเมืองอย่างมีนัยสำคัญ เพราะนอกจาก จะเป็นเมืองใหญ่ลำดับที่ 2 ของประเทศแล้ว เมเดยิน ยังเป็นเมืองที่พ่อค้ายาเสพติดเป็นผู้มีอำนาจและอิทธิพลเหนือกว่าเจ้าหน้าที่ของรัฐ และกลุ่มองค์กรต่าง ๆ ของเมือง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่เมืองอยู่ภายใต้อิทธิพลของ Pablo Escobar การพัฒนาเมืองเพื่อการท่องเที่ยวที่เปลี่ยนจากภาพลักษณ์ของอาชญากรรม และความรุนแรง การพัฒนาเมืองนี้เกิดขึ้นมาตามลำดับหลังจากการเสียชีวิตของ Pablo Escobar และภาคส่วนต่าง ๆ ของเมืองได้ร่วมมือกันพัฒนาแบบมีส่วนร่วม และกระบวนการของภาคพลเมืองที่เป็นไปตามกรอบของ Citizen Engagement เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมในการเข้าถึงการค้า อาชีพ การสาธารณสุข และการศึกษารวมทั้งการบริการของเมืองที่นำไปสู่การทบทวน/การเพิ่มการลงทุน จนกระทั่งปัจจุบัน the Overseas Development Institute (ODI) ได้ยกย่องว่า Medellín as a Model for Successful Local Development
ภาพประกอบที่ 2 เครื่องหมายการค้า the Agency for Cooperation and Investment of Medellín and the Metropolitan Area
ที่มา: ACI Medellín, 2024
The ACI Medellín เป็นการทำงานเครือข่ายขององค์กรภาคประชาสังคม 7 องค์กร คือ (1) The Christian Youth Association ACJ-YMCA Medellín (2) The Juan Felipe Gomez Escobar Foundation (3) The SACIAR Foundation-Food Bank (4) The Salva Terra Foundation (5) The Antioquia Presente Corporation (6) The Seed of Hope Corporation และ (7) The Dream and Footprints of Tomorrow Corporation ด้วยความสามารถขององค์กรเหล่านี้จึงได้นำไปสู่การสร้างความร่วมมือกับองค์กรสนับสนุนระหว่างประเทศ
ยกตัวอย่างงานในแต่ละด้านขององค์กรริเริ่มเหล่านี้ เช่น YMCA มุ่งส่งเสริม และสร้างโอกาสที่เปิดกว้างของงานด้านการประกอบการสร้างอาชีพ เป็นงานที่สร้างความร่วมมือกับ World Vision Colombia กรณีของ The Salva Terra Foundation มุ่งสร้างงานความร่วมมือที่นำไปสู่ความเข้มแข็งของการลงทุนในการพัฒนาชนบทและความมั่นคงทางอาหารสำหรับเมืองเมเดยิน และจังหวัดอันตีโอเกีย (Antioquia) เป็นงานอบรม ให้ข้อมูลปรึกษา พัฒนางานกระบวนการทำงาน โดยรวมเอากระบวนการทางสังคม (และความร่วมมือระหว่างประเทศ) เข้ามาร่วมใช้เป็นเครื่องมือ
ภาพประกอบที่ 3 กระบวนการทางสังคมและความร่วมมือระหว่างประเทศ
ที่มา: Wikipedia, 2024
ในขณะเดียวกัน การดำเนินงานในด้านกายภาพของเมืองโดยเทศบาล เมือง และจังหวัด ก็เป็นไปเพื่อการสร้างสรรค์บรรยากาศของการเปลี่ยนแปลง และการเปิดโอกาสเข้าถึงซึ่งบริการที่เท่าเทียมกันของประชาชน เช่น ห้องสมุดประชาชน การปรับปรุงกายภาพถนน การติดตั้งลิฟต์หรือบันไดเลื่อนสาธารณะในพื้นที่ลาดชัน ที่ที่เป็นย่านของชุมชนแออัดแต่เดิม พร้อม ๆ กันนั้น เมือง/จังหวัด ยังได้เชื่อมโยงการพัฒนาเข้ากับแคมเปญใหญ่ของประเทศที่ต้องการเปลี่ยนภาพลักษณ์ไปจากเดิมเช่นเดียวกัน และต้องการสร้างรายได้จากการท่องเที่ยว เป็นรายได้ใหม่ และสร้างการประกอบการให้เป็นแหล่งรายได้ใหม่ของประชาชนเช่นเดียวกัน เมเดยินได้เป็นส่วนหนึ่งของ Colombia Co โดยโครงการ Visit Medellín
ก่อนปี 2019 การท่องเที่ยวของที่นี่สร้างสรรค์งานขึ้นใหม่ 290,000 Jobs มากกว่า 3 ปีก่อนหน้านั้นถึง 50% คิดเป็น 8.2% ของ GDP ของเมือง (ก่อน Covid-19) หลังจาก Covid-19 เมเดยินเริ่มมีนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น และเฉพาะช่วงมกราคม-พฤษภาคมของปี 2022 ที่ได้ประกาศเป็นปีท่องเที่ยวไป โรงแรมมียอดจอง 72.5% เพิ่มมากที่สุด มีนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น 12% เปรียบเทียบกับปี 2020 ที่เผชิญกับการแพร่ระบาดและธุรกิจนี้ได้รับผลกระทบ นักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น 38% เปรียบเทียบจากปี 2019 สร้างรายได้ให้กับเมือง 26 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 962 ล้านบาท)
Lesson-learned
กรณีศึกษาของ Medellín City เป็นตัวอย่างของการตัดสินใจเชิงยุทธศาสตร์ของผู้บริหารเมือง ที่เล็งเห็นถึงความสำคัญของเศรษฐกิจการท่องเที่ยว ซึ่งเป็นเศรษฐกิจใหม่สำหรับ Medellín City รวมทั้งโอกาสของการเปลี่ยนผ่านทางสังคม ที่เป็นหัวเลี้ยวหัวต่อของเศรษฐกิจและสังคมที่ต้องข้ามพ้นไปจากการพึ่งพาเครือข่ายการค้ายาเสพติดของพาโบล เอสโคบา (Pablo Escobar) (แม้จะเสียชีวิตไปแล้วตั้งแต่ปี 1993 แต่อิทธิพลและความเคยชินจากการพึ่งพา ยังคงหลงเหลืออยู่ และมีการนำเอาเรื่องราวของเขาไปสร้างเป็นกิจกรรมท่องเที่ยวแบบผจญภัย)
ผู้บริหารเมือง เลือกที่จะลงทุนสร้างบันไดเลื่อน/ลิฟต์ ซึ่งระบบสาธารณูปโภคที่ใช้ประโยชน์ร่วมกันได้ทั้งนักท่องเที่ยวและผู้อยู่อาศัยของเมืองให้มีการเดินทางที่สะดวกในการขึ้นลงเนินเขา ซึ่งเป็นสภาพทั่วไปของเมือง ปรับพื้นที่ทางกายภาพให้ทันสมัย และสร้างโอกาสทางอาชีพใหม่ ๆ ซึ่งเป็นการทำงานที่ประสานความร่วมมือทั้งระหว่างเมืองกับรัฐบาลกลาง เมืองกับรัฐบาลต่างประเทศ องค์การระหว่างประเทศ และองค์กรภาคประชาสังคมจากต่างประเทศ รวมทั้งการพัฒนากระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในเมืองให้มีความตื่นตัวและรองรับการเปลี่ยนแปลง-เลือกที่จะไม่เดินไปตามวิถีของการพึ่งพาเครือข่ายการช่วยเหลือตามเครือข่ายเดิม
เรียบเรียงโดย
ดร.สุนทร คุณชัยมัง
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนานวัตกรรมสังคม วิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต
พฤษภาคม 2568
Reference
ACI Medellín. (2024). About us. https://acimedellin.org/about-us/?lang=en
The Hague Academy. (2024). Medellin: leading the way for smart and resilient cities. https://thehagueacademy.com/news/medellin-leading-the-way-for-smart-and-resilient-cities/
Wikipedia. (October 29, 2024). Biblioteca de España (Medellín). https://en.wikipedia.org/wiki/Biblioteca_de_Espa%C3%B1a_(Medell%C3%ADn)
