ภาพประกอบที่ 1 Madam C.J. Walker ก่อตั้ง C.J. Walker Manufacturing Company
ที่มา: Biography, 2024.
Madam C.J. Walker (เกิดในปี 1867 เสียชีวิตในปี 1919) เป็นผู้ก่อตั้ง C.J. Walker Manufacturing Company ในปี 1906 ผู้ผลิตน้ำยาปลูกผมที่เป็นสูตรส่วนผสมของน้ำมันมะพร้าวและซัลเฟอร์สำหรับผู้หญิงผิวดำ Walker ได้รับการยอมรับกันว่า เป็นผู้หญิงอเมริกันผิวดำคนแรกที่เป็นเศรษฐี ธุรกิจของ Walker ประสบความสำเร็จด้วยดี เป็นผลมาจากการทำงานโฆษณาและการจัดตั้งหน่วยบริการสำหรับการขายตามคำสั่งซื้อและจัดส่งทางไปรษณีย์ มีการขายโดยพนักงาน มีระบบงานที่มีการแต่งตั้งตัวแทน มีการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร และการจัดทำโฆษณาประชาสัมพันธ์และโปรโมชั่น ซึ่งเป็นผลงานตามฝีมือของสามีของ Walker และช่วยทำให้ธุรกิจได้รับการตอบรับจากผู้หญิงผิวดำ และสร้างโรงงาน Walker Manufacturing Company มีการจ้างงานมากกว่า 40,000 คน สถานการณ์ทางเศรษฐกิจและสังคมของสหรัฐอเมริกาในช่วงปี 1900-1915 ที่เป็นช่วงของการก่อตั้ง C.J. Walker Manufacturing Company นับได้ว่าเป็นยุคที่มีการอพยพเข้ามายังอเมริกาเป็นจำนวนมาก ทั้งจากยุโรปตะวันออก ยุโรปกลาง และยุโรปใต้ รวมทั้งจากเม็กซิกันทั้งหลบหนีจากสงคราม การจลาจล และความขัดแย้งทางการเมือง
Walker เกิดและโตที่ Delta, Louisiana ต้องกำพร้าพ่อ-แม่ เมื่ออายุได้เพียง 7 ปี แต่งงานครั้งแรกเมื่ออายุได้ 14 ปี และต้องกลายเป็นม่ายเมื่ออายุได้ 20 ปี ต่อมาเธอย้ายมาทำงานในร้านซักรีดที่เมือง St. Louis, Missouri ที่ที่เธออาศัยอยู่กับพี่ชาย ซี่งเป็นช่างตัดผม พร้อมกับร่วมกิจกรรมกลุ่ม-เป็นนักร้องเสียงประสานของโบสถ์ที่ที่เธอได้รับการอบรมจากครูและสมาชิกของสมาคม the National Association of Colored Women และได้อบรมวิชาทำผมสตรี (Hairdressings) และคิดค้นวิธีหรือสูตรป้องกันผมร่วง 2 ปี ต่อมาเธอได้เป็นตัวแทนขายของ Annie Turnbo ผู้ก่อตั้ง the Poro Company และได้ย้ายไปเมือง Denver ในปี ค.ศ. 1905 ไปทำงานเป็นคนทำอาหารสำหรับเภสัชกร ที่ที่เธอได้มีโอกาสเรียนรู้เรื่องเคมีและเป็นที่มาของการคิดค้นที่จะหาทางแก้ปัญหารังแคและสุขภาวะที่นำไปสู่การเกิดรังแค เพราะในช่วงนั้นอเมริกายังไม่มีน้ำประปาใช้อย่างทั่วถึง เธอแต่งงานกับ Charles Joseph Walker ในปี ค.ศ. 1906 และเริ่มสร้างผลงานให้เป็นที่จักกันถึง “Walker Method” or “Walker System of Beauty Culture.” และ Madam C.J. Walker
ปี ค.ศ. 1908 มีการอบรมและจัดตั้งตัวแทนและผู้เชี่ยวความสวยงาม (Beauty culturists) และจัดตั้งโรงเรียนเสริมสวยขึ้นที่เมือง Pittsburgh และเป็นผู้ที่ทำให้ธุรกิจของชุมชนคนผิวดำเติบโตเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ Indianapolis ที่ที่เป็นที่ตั้งของสำนักงานใหญ่ the Madam C.J. Walker Manufacturing Company ที่จัดตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1910 เป็นกิจการที่ขยายตัวไปทั่วอเมริกา สร้างงาน สร้างอาชีพ และความเป็นอิสระทางเศรษฐกิจของผู้หญิงแอฟริกัน-อเมริกันนับพันคน ความสำเร็จของเธอยังมีผลส่งต่อการสร้างการยอมรับทางสังคมไปยังอาชีพแม่บ้าน แม่ครัว คนซักรีด และเกษตรกร กิจการของ Walker ยังขยายออกไปยังอเมริกากลางและแคริบเบียนที่ที่มีคนผิวดำอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก โดยมีการกล่าวกันว่ามีตัวแทนจำหน่ายสินค้าของ Walker มากถึง 2,500 เอเยนต์ Walker ยังเป็นผู้บริจาครายสำคัญให้กับองค์กรกุศลขนาดใหญ่ เช่น YMCA, the National Association for the Advancement of Colored People’s (NAACP’s) เพื่อต่อต้านการใช้ความรุนแรง กิจการของ Walker ได้ปิดตัวลงไปเมื่อปี ค.ศ. 1981 และได้จัดตั้ง Madam Walker Legacy ในเวลาต่อมา และล่าสุดในปี ค.ศ. 2020 Unilever ได้สร้าง Sundial Brands เป็นการรื้อฟื้น Madam C. J. Walker Beauty Culture โดยใช้คำว่า MADAM เป็นชื่อผลิตภัณฑ์
Lesson Learned
Madam C.J. Walker และ C.J. Walker Manufacturing Company เป็นตัวอย่างของกิจการที่ผู้ริเริ่มมีความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะแก้ปัญหาความสวยงามของหญิงผิวดำและรังแค เป็นตัวอย่างของการสะสมการเรียนรู้จากภาคสนาม-ชีวิตจริง การอบรมกล่อมเกลาขององค์กรทางสังคม และการถ่ายทอดของวิชาความรู้ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์และการเปลี่ยนแปลงในระบบเศรษฐกิจและสังคม
เป็นกรณีศึกษาที่สะท้อนถึงลักษณะของการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ที่มุ่งสนองตอบต่อการแก้ปัญหาของผู้บริโภค (ทั้งรังแค และความต้องการความสวยงาม) อันเป็นคุณลักษณะสำคัญของผู้ประกอบการ ซึ่งมีการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์และรายได้จากระบบตลาด
เรียบเรียงโดย
ดร.สุนทร คุณชัยมัง
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนานวัตกรรมสังคม วิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต
พฤษภาคม 2568
Reference
Biography. (January 23, 2024). Madam C.J. Walker. https://www.biography.com/business-leaders/madam-cj-walker
Britannica. (May 21, 2025). Madam C.J. Walker: American businesswoman and philanthropist. https://www.britannica.com/money/Madam-C-J-Walker
