การทำความเข้าใจเบื้องต้นต่อ “การจัดการเชิงกำกับ-ความร่วมมือ” (Collaborative Governance) ตามข้อเสนอของ Chris Ansell และ Alison Gash คือ กระบวนการมีส่วนร่วมที่ภาครัฐยินดีให้ภาคนอกรัฐเข้ามามีบทบาท/มีส่วนร่วมต่อการตัดสินใจเชิงนโยบายอย่างเป็นทางการ โดยที่กระบวนการดังกล่าวได้สร้างกระบวนการที่สร้างประสิทธิภาพของการทำงานร่วมกัน ภายใต้การปรึกษาหารือ (Deliberation) และการสร้างฉันทามติ (Consensus) การดำเนินงานนี้ จะเกิดขึ้น (1) การริเริ่มโดยหน่วยงานภาครัฐ (2) มีความเกี่ยวข้องกับ Stakeholder หลายภาคส่วน (3) เป็นกระบวนการจัดการธรรมาภิบาล-กระบวนการ (Process-based governance) (4) เน้นการปรึกษาหารือ (Deliberation) (5) มุ่งสร้างการตัดสินใจบนพื้นฐานความเห็นพ้อง (Consensus-oriented decision making) กล่าวโดยภาพรวมของการจัดการเชิงกำกับ-ความร่วมมือ เป็น “การปฏิบัติการร่วมเพื่อการตัดสินใจ” (Co-decision) ไม่ใช่การปรึกษาให้ความคิดเห็น-ข้อเสนอแนะตามกระบวนการมีส่วนร่วมทั่วไป
การจัดการเชิงกำกับ-ความร่วมมือ เหมาะสมที่จะนำไปใช้เป็นเครื่องมือทำงาน ต่าง ๆ เพื่อแทนที่การจัดการ/เครื่องมือที่ล้มเหลวของระบบราชการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกำหนดนโยบายที่ความซับซ้อนสูง เช่น สิ่งแวดล้อม การวางผังเมือง การจัดการปัญหาความยากจน การจัดการสาธารณสุข หรือการขัดแย้งระหว่างผู้มีส่วนได้เสียสูง เช่น รัฐกับชุมชน รัฐกับ NGOs และรัฐกับเอกชน
Framework ของ การจัดการเชิงกำกับ-ความร่วมมือ ประกอบเป็นโมเดลด้วยองค์ประกอบ 4 ส่วน
กระบวนการสำคัญของ Collaborative Process ประกอบด้วย การทำงานตามขั้นตอน 5 ขั้นตอน
ข้อแนะนำ
เป็นแนวคิดที่เหมาะสมสำหรับการออกแบบนโยบาย การพัฒนางานมีส่วนร่วมขององค์กร การพัฒนางานด้านความรับผิดชอบต่อสังคม การจัดการธรรมาภิบาลองค์กร การบริหารกลยุทธ์ความยั่งยืน และการต่อต้านการทุจริต-คอร์รัปชัน
เรียบเรียงโดย
ดร. สุนทร คุณชัยมัง
ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนานวัตกรรมสังคม (SIRDI)
วิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต
มีนาคม 2569
